• Beeldende therapie
  • Vaktherapie
  • NVPMKT

functiebeschrijving

  1. In enkele gevallen wordt een functiehuisimplementatie verkapt gepresenteerd als een reorganisatie en worden hierover in het beste geval in een sociaal plan afspraken gemaakt. Een wijziging van het functiehuis dient echter niet te worden betrokken op een reorganisatie. Dit leidt namelijk niet tot een betere bescherming van jou als werknemer. Integendeel, in het kader van een reorganisatie heb je als werknemer minder rechten dan op grond van de cao: als herplaatsingkandidaat dien je als werknemer elke passende functie te accepteren. Ook door bestaande functies aan te wijzen als gewijzigde functie ontstaan (onbedoeld) mogelijkheden om werknemers een andere functiebeschrijving te laten accepteren. De ondernemingsraad en de bij jouw instelling betrokken werknemersorganisaties dienen hier nadrukkelijk op toe te zien.

  2. Als sprake is van verschillende disciplines, dan is dit in principe een indicatie om voor iedere discipline een aparte beschrijving op te stellen. Werkgevers kiezen echter regelmatig voor een andere benadering. Een argument dat in dit verband op instellingsniveau wordt ingebracht door onder andere de FBZ is dat een te generieke beschrijving niet alleen onduidelijkheid geeft over de arbeidsrelatie, maar ook over de uitgangspositie bij bijvoorbeeld reorganisaties of zelfs ontslag. Het UWV hanteert bij afspiegeling het begrip 'uitwisselbare functie'. Nu is objectief wel vast te stellen dat beroepen zoals fysiotherapeut en ergotherapeut niet uitwisselbaar zijn, maar het is wenselijk zulke discussies of onduidelijkheid te vermijden. Op grond van de cao-afspraken is dit ook voorgeschreven: per beroep een herkenbare beschrijving. In essentie komt het erop neer dat daar waar een (te) generieke beschrijving voor bijvoorbeeld alle paramedici tot stand is gebracht, het doel is te komen tot aparte beschrijvingen per discipline.

  3. Functiebeschrijvingen moeten op grond van de cao-afspraken een beeld geven van de daadwerkelijk uitgeoefende functie (IST-situatie, dit is de huidige situatie). Omdat de functiebeschrijving vooral moet worden gezien als een actuele weergave van de arbeidsrelatie (welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden heeft de werknemer?), is het van belang dat hierover wederzijds duidelijkheid bestaat. De implementatie van FWG 3.0 heeft, anders dan de bedoeling van de sociale partners was, niet zelden geleid tot een suboptimaal functiegebouw. Veel voorkomende situaties zijn: veel meer beschrijvingen dan redelijkerwijs nodig (te persoons- of afdelingsgebonden beschreven) of te gedetailleerde beschrijvingen (die moeilijk actueel te houden zijn). De werkgever kan dan ook om uiteenlopende redenen de behoefte voelen om de bestaande functiebeschrijvingen te herzien. Hierbij valt te denken aan actualisatie (up-to-date houden), functiedifferentiatie, het leggen van een relatie naar (nieuwe) HRM-doelen (voornamelijk competenties) of simpelweg het reduceren van het aantal beschrijvingen (onder andere na fusies waarbij alle functies 'dubbel'-beschreven zijn).Overigens is het niet bij voorbaat zo dat het opnieuw beschrijven geen voordelen zou kunnen hebben voor werknemers. Als werknemer kun je er zelfs groot belang bij hebben: de functiebeschrijving is er immers primair om de arbeidsrelatie te reguleren. Als hierbij achterstallig onderhoud is ontstaan (taken of bevoegdheden ontbreken), kun je er als werknemer belang bij hebben dit te laten aanpassen. De cao-afspraken bieden jou als werknemer de mogelijkheid hier zelfstandig het initiatief toe te nemen.

  4. Cao-partijen zijn overeengekomen dat bij het beschrijven en bij het herbeschrijven de IST-situatie leidend is (IST=de huidige situatie). Op grond van de bestaande cao-afspraken is de basis voor de (her)beschrijving of -indeling van een functie de daadwerkelijk uitgeoefende functie, vastgelegd in een functiebeschrijving die voldoet aan de door cao-partijen vastgestelde kwaliteitseisen. De belangrijkste kwaliteitseisen zijn de herkenbaarheid (de beschrijving dient een herkenbaar beeld op te roepen) en er dient een relevante toelichting op de 9 FWG-gezichtspunten te worden gegeven. Het is juist met betrekking tot deze beide punten dat een te algemene beschrijving doorgaans tot problemen leidt. Immers: de herkenbaarheid (van de verschillende disciplines of functies) vermindert en een te algemene toelichting doet geen van de verschillende disciplines of functies recht.Als werknemer heb je recht op een functiebeschrijving die aan de genoemde kwaliteitseisen voldoet. Als bij herziening van het functiehuis een meer algemene functiebeschrijving wordt opgesteld, moet deze dus voldoen aan genoemde kwaliteitseisen. Het door cao-partijen bekrachtigde ijkfunctiemateriaal biedt een goed referentiepunt voor een korte functiebeschrijving die voldoet aan de kwaliteitseisen.Werkgevers hebben regelmatig de behoefte om de gewenste (toekomstige) situatie te beschrijven en te waarderen. Het staat werkgever niet vrij om een (toekomstig) gewenste situatie (SOLL) te beschrijven en deze te waarderen (SOLL=de gewenste situatie). De basis voor beschrijving en (her)indeling is de functie zoals deze wordt uitgeoefend op het moment dat de procedure wordt gestart. Wel kennen de cao’s onder bepaalde condities de mogelijkheid om voor maximaal een half jaar een tijdelijke beschrijving te hanteren. Deze mogelijkheid is wel ingekaderd binnen de bestaande afspraken: IST blijft het uitgangspunt en procedureel wordt aangesloten bij de reeds bestaande gang van zaken bij het beschrijven van een voor de instelling nieuwe functie. Dit wil zeggen: een half jaar geen mogelijkheid tot het maken van bezwaar en als er daarna bezwaar wordt gemaakt heeft de werkgever 90 dagen om tot actie over te gaan.

  5. Er zijn drie zaken waar op moet worden gelet. Ten eerste: de redenen om een functie(huis)herziening te kunnen starten zijn vastgelegd in de respectievelijke cao's. Er moet dus wel een geldige aanleiding zijn. De belangrijkste aanleiding is dat de functies niet meer actueel zijn. Maar ook een wijziging van het format (bijvoorbeeld van taakgericht naar resultaatgericht of van gedetailleerd naar generiek) kan een aanleiding vormen. Ten tweede moet in bepaalde gevallen de ondernemingsraad worden gekend in de voornemens of dient deze formeel te adviseren. Bijvoorbeeld als de wijziging ook consequenties heeft voor de organisatiestructuur of het aantal fte per functie. Het lijkt overigens aanbevelenswaardig dat een werkgever draagvlak zoekt bij de ondernemingsraad, omdat functiewaarderingstrajecten doorgaans gevoelig liggen in organisaties. Ten derde dient de werkgever zich bij het opstellen van nieuwe functiebeschrijvingen te houden aan de kwaliteitscriteria uit de cao (onder andere daadwerkelijk uitgeoefende functie).

  6. In het kader van het regulier onderhoud van het functiehuis kregen instellingen de afgelopen jaren om uiteenlopende redenen de behoefte functies (geheel) opnieuw te beschrijven (herbeschrijving) zonder dat dit resulteert in een andere functiegroep (herindeling). In de cao's zijn artikelen opgenomen waarin exact beschreven staat wat de te volgen stappen zijn en welke rechten en plichten werkgever en werknemer hebben.

  7. Hoewel functiebeschrijvingen in de zorg vaak pas zijn gekomen met de implementatie van FWG 3.0, is het niet zo dat de functiebeschrijving louter voor functiewaarderingsdoeleinden is geschreven. Dit misverstand lijkt echter wijdverbreid. De functiebeschrijving is er primair om de arbeidsrelatie met de werknemer te reguleren: welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden heb jij als werknemer? Door de functiebeschrijving in een zodanig format te gieten dat deze ook voor functiewaarderingsdoeleinden kan worden gebruikt, worden twee vliegen in een klap geslagen.De functiebeschrijving maakt onderdeel uit van de arbeidsovereenkomst. De werknemer is op grond van de cao ook gevraagd ervoor te tekenen: "waarbij het aanbevelenswaardig is dat de functievervuller(s) akkoord gaat/gaan. Dit is echter geen vereiste." Ondertekenen is overigens niet altijd gebeurd. En dat hoeft ook niet: de werkgever gaat over de arbeidsdeling en functie-eisen binnen de eigen organisatie. Er hoeft dan ook geen overeenstemming te worden bereikt met jou als werknemer. Dit is eveneens vastgelegd in de cao-afspraken en nadrukkelijk geplaatst buiten het domein van functiewaardering: "Extern beroep betreffende de functiebeschrijving betreft de arbeidsovereenkomst; een desbetreffend geschil kan aan de rechter worden voorgelegd."Hoewel de werkgever over de inhoud van de functie gaat, geldt nog steeds dat de werkgever die voornemens is een bestaande functiebeschrijving (redactioneel of inhoudelijk) te wijzigen, dit niet kan doen zonder deze voor te leggen aan de betreffende werknemer. Wanneer je hiertoe aanleiding ziet, heb je als werknemer het recht bezwaar te maken. Dit blijkt ook uit de bestaande cao-afspraken rond de implementatie en herindeling.De arbeidsovereenkomst is dus een contract tussen twee partijen dat niet zonder meer eenzijdig kan worden aangepast. Uit het feit dat cao-partijen hebben afgesproken dat de werknemer dient te worden geïnformeerd en het recht van bezwaar heeft, kan echter niet de conclusie worden getrokken dat de functie niet zonder instemming van de werknemer kan worden gewijzigd. Wel is duidelijk dat partijen hebben beoogd dat de werknemer gekend wordt in veranderingen in de functiebeschrijving.

  8. De cao’s zijn hierover helder: als bij aanvang de veronderstelling is dat een nieuwe functiegroep aan de orde kan zijn, dan is sprake van de procedure herindeling. Voor deze procedure geldt dat zowel werkgever als werknemer deze pas kunnen starten als aan de in de cao genoemde voorwaarden is voldaan.Als (bij aanvang) de veronderstelling was dat de functiegroep gelijk blijft, dan geldt het volgende: wanneer gaandeweg blijkt dat mogelijk toch een andere functiegroep moet worden overwogen, dan bepaalt de cao dat dient te worden overgegaan tot start van de herindelingsprocedure.Overigens blijkt uit ervaring dat in circa 70% tot 90% van de situaties het opnieuw beschrijven van een functie niet leidt tot indeling in een andere functiegroep.